Ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa w świetle prawa – co warto wiedzieć

Życie pisze różne scenariusze, dlatego niekiedy zdarza się, że ustalenie ojcostwa dziecka nie jest możliwe bez udziału sądu. Tego typu postępowania są zazwyczaj zawile i długotrwałe. Kto może złożyć wniosek do sądu o ustalenie ojcostwa i jakie konsekwencje się z tym wiążą?

 

Kiedy można wystąpić z pozwem o ustalenie ojcostwa?

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym sądowego ustalenia ojcostwa może zażądać matka dziecka, domniemany ojciec lub samo dziecko. Pozew o ustalenie ojcostwa do sądu rejonowego może wnieść także prokurator, jeśli tego wymaga dobro dziecka. Najwięcej spraw jest kierowanych przez matkę przeciwko domniemanemu ojcu. Często bowiem biologiczny ojciec dziecka, który nie jest mężem jego matki, nie uznaje swojego ojcostwa w urzędzie stanu cywilnego. W takiej sytuacji jedynym sposobem na ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa jest skierowanie sprawy na drogę sądową. Niekiedy zdarza się także, że pozew do sądu wnosi ojciec dziecka, gdy jego matka nie chce złożyć oświadczenia potwierdzającego jego ojcostwo.  Najczęstszym powodem, dla którego matka dziecka lub samo dziecko za pośrednictwem pełnomocnika wnosi o ustalenie, lub zaprzeczenie ojcostwa, są alimenty.

Jak przebiega postępowanie o ustalenie ojcostwa?

W przypadku dzieci urodzonych w  związku małżeńskim zawsze zachodzi domniemanie, że ich ojcem jest mąż matki. Jeśli jednak okaże się, że ojcem dziecka, jest inny mężczyzna niż mąż jego matki, konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego o zaprzeczenie ojcostwa, a dopiero po jego zakończeniu można wnieść pozew o ustalenie ojcostwa, przeciwko jego faktycznemu ojcu biologicznemu. Każdy adwokat specjalizujący się w prawie rodzinnym wie, że najważniejszą przesłanką pozwalającą domniemywać ojcostwa w takiej sytuacji jest art. 85 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który mówi:

 

Domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka, albo ten, kto był dawcą komórki rozrodczej w przypadku dziecka urodzonego w wyniku dawstwa partnerskiego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.

 

W związku z tym, że to na powodzie ciąży obowiązek udowodnienia, że podstawa domniemania ojcostwa, jest prawdziwa, pomocny może być dobry adwokat. Prawo rodzinne dopuszcza bowiem dowody w różnej formie, np. smsów, listów, e-maili, zdjęć czy zeznań świadków, które mogą potwierdzić charakter znajomości pomiędzy stronami. Ojciec może kwestionować fakt obcowania płciowego z matką dziecka w tzw. okresie koncepcyjnym. W związku z tym może zostać wydana opinia biegłego. Domniemany ojciec może także próbować udowodnić, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne. Niekiedy jedynym sposobem na ustalenie ojcostwa jest wykonanie testu DNA, który daje 100% pewność. Adwokat specjalizujący się w prawie rodzinnym powinien zwrócić swojemu klientowi uwagę na to, że w przypadku potwierdzenia ojcostwa w wyniku badania DNA, sąd nie tylko orzeka o ojcostwie pozwanego, ale może również zasądzić od niego alimenty na poczet dziecka. W przypadku gdy test DNA wykluczy ojcostwo pozwanego, powództwo zostaje oddalone.

Planujesz wnieść sprawę o ustalenie ojcostwa i potrzeby Ci dobry adwokat? Prawo rodzinne jest dziedziną, w której się specjalizuję. Mam za sobą wiele rozegranych na sali sądowej spaw o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa. Chętnie Ci pomogę, niezależnie od tego, czy potrzebne są Ci tylko porady prawne, czy pomoc w napisaniu pozwu.